Producent tkanin i koców wełnianych

fot. Zakłady Przemysłu Wełnianego Tomtex S.A.

Firmę w podtomaszowskich wówczas Starzycach nad rzekami Czarną i Piasecznicą, w 1857 roku założył Zusman Bornstain. Podobnie jak przy fabryce innego dużego tomaszowskiego przemysłowca – Hila Landsberga nad rzeką Wolbórką, tak i tutaj pierwsze główne zabudowania fabryczne ulokowano przy rzekach, które dodatkowo w celu zwiększenia ich mocy spiętrzono w Staw Starzycki. Woda była niezbędna do napędzania maszyn, tym bardziej, że starzycką fabrykę zelektryfikowano dopiero przed wybuchem pierwszej wojny światowej czyli 60 lat po powstaniu. Energia elektryczna uniezależniła wtedy produkcje od nurtu rzeki, jednak nadal odprowadzano do niej nieczystości poprodukcyjne. W 1913 roku fabryka zatrudnieniała 350 robotników, a wartość produkcji wyniosła 1 mln rubli. W połowie 1914 roku czynnych było 105 krosien i 4700 wrzecion, zatrudniano już osiemdziesięciu pracowników więcej. W 1911 roku zmarł Zusman Bornstain, a jego spadkobiercy założyli firmę przemysłowo-handlową „Starzycka Fabryka Sukna i Kortów”. 

fot. Zakłady Przemysłu Wełnianego Tomtex S.A.

Po II wojnie światowej, w wyniku nacjonalizacji przemysłufabryka została przemianowana na „Zakłady Przemysłu Wełnianego „Tomtex” im. Marcelego Nowotki” Zakłady znacznie rozbudowano o dodatkowe hale od strony drogi na Łódź (dziś ulica Ujezdzka), biurowiec, szkoły i bursę dla uczennic spoza Tomaszowa. Do 2002 roku przy zakładzie istniało technikum włókiennicze i zasadnicza szkoła zawodowa. Przekształcono je w obecne Liceum Plastyczne im. Stanisława Wyspiańskiego – jedną z dwóch szkół artystycznych w mieście. 

Przedsiębiorstwo pod nazwą ZPW „Tomtex” istnieje do dziś. Zajmuje się produkcją tkanin wełnianych i mieszankowych wełny z innymi rodzajami włókien, choć w dużo węższym zakresie co w przeszłości. Część terenu dawnego „Tomtexu” w latach 90. XX wieku odsprzedano pod grecką fabrykę przekąsek „Star Foods” i kilka mniejszych przedsiębiorstw lokalnych. Od początku XXI wieku, po sprzedaży „Star Foods” na terenie dawnych zakładów przemysłu wełnianego działa fabryka PepsiCo. Amerykanie produkują chrupki Cheetos.

Od 23 września 2011 zakład prowadzi Pan Adam Miernik - Prezes Zarządu firmy Rytex Sp. z o.o. z Szczyrku. Zatrudnionych jest 90 wykwalifikowanych pracowników. Czynny park maszynowy to m.in. 20 krosien (Picanol, Dornier), 5 przędzarek (Syncrotex, Bigagli) oraz 10 aparatów barwiarskich w pełnym cyklu produkcyjnym na wydziałach: przędzalniczym z recyklingiem, tkalni, farbiarni i wykończalni.

W czerwcu 2020 roku zrealizowano projekt „Budowa elektrowni fotowoltaicznej – infrastruktury służącej do produkcji i dystrybucji energii elektrycznej pochodzącej ze źródeł odnawialnych dla Z.P.W. TOMTEX S.A”. Elektrownia o mocy 0,539 MW pozwala na znaczące ograniczenie kosztów energii elektrycznej oraz zmniejszenie śladu węglowego zakładu. Dzięki tej inwestycji Z.P.W. TOMTEX S.A. nie tylko zwiększył swoją efektywność energetyczną, ale również umocnił pozycję jako firma odpowiedzialna środowiskowo.

Zakres prowadzonej działalności gospodarczej

13, 20, B, PRODUKCJA TKANIN WEŁNIANYCH

13, 10, B, PRODUKCJA PRZĘDZY WEŁNIANEJ

13, 10, D, PRODUKCJA PRZĘDZY Z POZOSTAŁYCH WŁÓKIEN TEKSTYLNYCH, WŁĄCZAJĄC PRODUKCJĘ NICI

13, 30, Z, WYKOŃCZANIE WYROBÓW WŁÓKIENNICZYCH

13, 92, Z, PRODUKCJA GOTOWYCH WYROBÓW TEKSTYLNYCH

36, 00, Z, POBÓR, UZDATNIANIE I DOSTARCZANIE WODY

37, 00, Z, ODPROWADZANIE I OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW

38, , , DZIAŁALNOŚĆ ZWIĄZANA ZE ZBIERANIEM, PRZETWARZANIEM I UNIESZKODLIWIANIEM ODPADÓW; ODZYSK SUROWCÓW

68, 20, Z, WYNAJEM I ZARZĄDZANIE NIERUCHOMOŚCIAMI WŁASNYMI LUB DZIERŻAWIONYMI

35, 14, Z, HANDEL ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ

Branża w której działa podmiot

Produkcja tkanin wełnianych biodegradowalnych i mieszankowych z przeznaczeniem na płaszcze zimowe damskie, męskie i dziecięce, marynarki, garnitury, mundury służbowe dla Wojska Polskiego, Policji, Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Więziennictwa, Nadleśnictwa, Inspekcji Transportu Drogowego, obicia meblowe, tapicerkę samochodową, odzież historyczną, togi oraz koce bazująca na polskiej wełnie merynosowej o rocznym przerobie ok. 100 ton.